الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
248
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
عظيم نيل است زيرا « بحر » در لغت - چنان كه راغب در مفردات مىگويد - در اصل به معنى آب فراوان و وسيع است ، و « يم » نيز همين معنى را مىرساند ، بنا بر اين اطلاق اين دو كلمه بر « نيل » هيچ مانعى ندارد ، و اما قرائنى كه اين نظر را تاييد مىكند : 1 - محل سكونت فراعنه كه مركز آباد شهرهاى مصر بوده حتما نقطه اى بوده است كه با رود نيل فاصله زيادى نداشته ، و اگر معيار را محل فعلى اهرام يا حوالى آن بگيريم بنى اسرائيل ناچار بودند براى رسيدن به سرزمين مقدس نخست از نيل عبور كنند ، زيرا اين منطقه در غرب نيل واقع شده و براى رسيدن به سرزمين مقدس بايد آنها به سوى شرق بروند ( دقت كنيد ) . 2 - فاصله مناطق آباد مصر كه طبعا در نزديكى نيل است با درياى احمر به قدرى است كه بسيار بعيد به نظر مىرسد بنى اسرائيل بتوانند آن را در يك شب و يا نصف يك شب طى كنند ( از آيات گذشته اين مطلب روشن شد كه آنها شبانه سرزمين فراعنه را پشت سر گذاشتند و قاعدتا در دل شب اين كار را كردند و لشكر فرعون نيز به هنگام طلوع آفتاب به آنها رسيدند ) . 3 - براى گذشتن از سرزمين مصر و رسيدن به اراضى مقدس نيازى نيست كه از درياى احمر بگذرند ، چرا كه قبل از حفر كانال سوئز باريكه خشك قابل ملاحظه اى در آنجا وجود داشته است ، مگر اينكه دست به دامن اين فرضيه بزنيم كه در زمانهاى بسيار قديم درياى احمر با درياى مديترانه متصل بوده و در اينجا خشكى وجود نداشته است و اين فرضيه به هيچ وجه ثابت نيست . 4 - قرآن در داستان افكندن موسى به آب تعبير به « يم » كرده است ( طه 39 ) و چنان كه گفتيم در مورد غرق فرعونيان نيز تعبير به « يم » كرده است و با توجه به اينكه هر دو در يك داستان ، و حتى در يك سوره ( سوره طه ) است ، و هر دو بطور مطلق نقل شده به نظر مىرسد كه هر دو يكى باشد . و با توجه به اينكه